Çerkezköy ve Kapaklı bölgesinde hızla artan kentleşme ile birlikte çok katlı yapılar ve site yaşamı yaygınlaşmıştır. Ancak bu toplu yaşam düzeni, kat mülkiyetinden doğan ciddi hukuki sorunları da beraberinde getirmektedir. Aidat anlaşmazlıklarından ortak alan ihlallerine, yönetim planı uyuşmazlıklarından gürültü şikâyetlerine kadar pek çok konu komşuluk hukukunun sınırlarını zorlamaktadır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu apartman yaşamını düzenler. Aidat borçlarına aylık %5 gecikme tazminatı uygulanır ve yöneticinin icra takibi yetkisi vardır. Ortak alan ihlalleri sulh hukuk mahkemesinde çözülür. Taşıyıcı unsurlara zarar veren tadilatlar için 4/5 kat maliki onayı gerekir. Yönetici atanmamış binalarda mahkemeden yönetici atanması talep edilebilir.
634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu: Temel Kavramlar
Türkiye'de apartman ve sitelerdeki yaşamı düzenleyen temel yasa 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK)'dur. Bu kanun; kat maliklerinin hak ve yükümlülüklerini, yönetim planını, ortak alanların kullanımını ve uyuşmazlıkların çözüm yollarını belirler.
- Kat Mülkiyeti: Tamamlanmış bir yapıda bağımsız bölümlere ayrı ayrı mülkiyet hakkı tanınmasıdır. Tapuda "kat mülkiyeti" olarak tescil edilir.
- Kat İrtifakı: Henüz tamamlanmamış veya inşaat halindeki yapılarda bağımsız bölümler üzerinde kurulan sınırlı ayni haktır.
- Arsa Payı: Her bağımsız bölümün, yapının bulunduğu arsadan aldığı paya denir. Arsa payı oranı, bağımsız bölümün değeriyle doğru orantılıdır.
- Ortak Alanlar: Merdiven, asansör, çatı, bahçe, otopark, sığınak gibi tüm kat maliklerinin ortaklaşa kullandığı alanları kapsar.
Aidat Sorunları ve Hukuki Çözüm Yolları
Çerkezköy'deki sitelerde en sık karşılaşılan sorunların başında aidat ödenmemesi gelir. KMK madde 20'ye göre her kat maliki, yönetim planında veya kat malikleri kurulunca belirtilen oranda ortak giderlere katılmak zorundadır.
Gecikme Tazminatı
Aidat borcunu süresi içinde ödemeyen kat malikinden aylık %5 gecikme tazminatı talep edilir. Bu oran kanunla belirlenmiştir ve sözleşmeyle artırılamaz veya azaltılamaz. Yönetici, borçlu kat malikine karşı doğrudan icra takibi başlatma yetkisine sahiptir.
Aidat borcuna ilişkin icra takibinde dikkat edilmesi gereken noktalar:
- 1. Karar Tutanağı Kat malikleri kurulu kararı ve aidat miktarını gösteren tutanak icra takibinin temel belgesidir.
- 2. İhtarname Gönderimi Borçlu kat malikine noter kanalıyla ihtarname çekilmesi, sonraki hukuki süreçlerde ispat kolaylığı sağlar.
- 3. İcra Takibi Çerkezköy İcra Dairesi aracılığıyla ilamsız icra takibi başlatılabilir. Mahkeme kararına gerek yoktur.
- 4. Taşınmaza Haciz Borç ödenmezse, borçlu kat malikinin bağımsız bölümü üzerine haciz konulabilir ve satışa çıkarılabilir.
Ortak Alan İhlalleri ve Müdahalenin Meni
Çerkezköy'de yeni yapılan sitelerde sıkça karşılaşılan bir diğer sorun, kat maliklerinin ortak alanları izinsiz kullanmasıdır. Otopark alanına kişisel eşya koyma, bahçeyi işgal etme, terasa kaçak bölüm ekleme gibi eylemler komşuluk hukukunu ihlal eder.
Bu durumda başvurulabilecek hukuki yollar:
- Müdahalenin Meni Davası: Sulh Hukuk Mahkemesinde açılır. Ortak alanı işgal eden kat malikinin müdahalesinin önlenmesini ve eski hale getirilmesini sağlar.
- Kat Malikleri Kurulu Kararı: Kat malikleri kurulunca alınan karar, yöneticiye hukuki süreç başlatma yetkisi verir.
- Belediye Şikâyeti: Kaçak tadilat veya imar mevzuatına aykırı yapılaşma söz konusuysa Çerkezköy Belediyesi İmar Müdürlüğüne şikâyette bulunulabilir.
Tadilat ve Değişiklik Kuralları
Kat malikleri, bağımsız bölümlerinde tadilat yapma hakkına sahiptir; ancak bu hak sınırsız değildir. KMK madde 19'a göre:
İzin Gerektirmeyen
- • İç boyama ve dekorasyon
- • Mutfak/banyo yenileme (tesisat değişmeden)
- • Zemin kaplama değişikliği
- • İç kapı değişikliği
Onay Gerektiren (4/5 Çoğunluk)
- • Dış cephe değişikliği
- • Balkon kapatma
- • Taşıyıcı duvar kaldırma
- • Tesisat hattı değişikliği
Yönetim Planı ve Yönetici Seçimi
Yönetim planı, apartman veya sitenin "anayasası" niteliğindedir. Tüm kat maliklerini bağlar ve tapuya şerh edilir. Yönetim planında bulunması gereken temel hususlar:
- Ortak giderlere katılma oranları
- Yöneticinin görev, yetki ve sorumlulukları
- Kat malikleri kurulunun toplantı ve karar alma usulleri
- Bağımsız bölümlerin kullanım amacı (mesken, işyeri vb.)
Yönetici seçimi kat malikleri kurulunca yapılır. Yönetici kat maliki olmak zorunda değildir; dışarıdan profesyonel yönetici de atanabilir. Eğer yönetici seçilemiyor veya kat malikleri anlaşamıyorsa, herhangi bir kat maliki Çerkezköy Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak yönetici atanmasını isteyebilir.
Gürültü ve Rahatsızlık Verici Faaliyetler
Apartman yaşamında en çok şikâyet edilen konulardan biri de gürültü'dür. KMK madde 18'e göre kat malikleri, birbirini rahatsız etmemekle yükümlüdür. Gürültü kirliliği konusunda izlenebilecek hukuki yollar:
- 1 Uyarı: Öncelikle yönetici aracılığıyla yazılı uyarı yapılmalıdır.
- 2 Zabıta Şikâyeti: Çerkezköy Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne şikâyette bulunularak tutanak tutturulabilir.
- 3 Hukuki Süreç: Sürekli ve katlanılamaz gürültü yapan kat malikine karşı sulh hukuk mahkemesinde çekilmezlik nedeniyle bağımsız bölümün devrine karar verilmesi davası (KMK madde 25) açılabilir.
KMK Madde 25 – En Ağır Yaptırım
Diğer kat maliklerinin haklarını sürekli olarak ihlal eden, ortak yaşamı çekilmez hale getiren kat malikinin bağımsız bölümünün devri mahkemece karara bağlanabilir. Bu, kat mülkiyeti hukukundaki en ağır yaptırımdır.
Av. Fatih Özden
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mezunu | Uzman Arabulucu
Çerkezköy Adliyesi karşısında hukuk bürosu faaliyetlerini yürüten Av. Fatih Özden, gayrimenkul hukuku, kat mülkiyeti uyuşmazlıkları ve arabuluculuk alanlarında uzmanlaşmıştır. Çerkezköy, Kapaklı ve Saray bölgelerinde avukatlık ve uzman arabuluculuk hizmeti vermektedir.