Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi (ÇOSB) Türkiye'nin sanayi kalbidir. Bu yoğun istihdam, işçi-işveren uyuşmazlıklarını da beraberinde getirir. Kıdem tazminatı, işçinin yıllarca verdiği emeğin karşılığıdır ve keyfi olarak gasp edilemez.
Kıdem tazminatı almak için en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir. İşveren tarafından haksız fesih, işçi tarafından haklı fesih veya emeklilik/askerlik gibi durumlarda tazminat hakkı doğar. Hesaplama giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Her işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alamaz. 1475 sayılı İş Kanunu'na göre, tazminata hak kazanmak için aşağıdaki 4 ana şarttan birinin gerçekleşmesi gerekir:
- 1. En Az 1 Yıl Çalışma Şartı İşçinin aynı işverene bağlı işyerlerinde (farklı şubeler olsa dahi) en az 1 tam yıl çalışmış olması gerekir.
- 2. İşveren Tarafından Haksız Fesih İşveren "geçerli bir sebep" (performans, küçülme vb.) olmadan veya "haklı bir sebep" (hırsızlık vb.) ispatlayamadan işçiyi çıkarırsa tazminat ödemek zorundadır.
- 3. İşçi Tarafından Haklı Fesih Maaşın ödenmemesi, SGK primlerinin eksik yatırılması, mobbing, iş sağlığı önlemlerinin alınmaması gibi durumlarda işçi istifa etse bile tazminat alır.
- 4. Diğer Yasal Haller Emeklilik için yaş dışındaki şartların dolması, erkeklerin askerlik durumu, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde istifası ve işçinin vefatı.
Hesaplama Nasıl Yapılır?
Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük brüt ücreti tutarında ödenir. Artan aylar ve günler de orantılı olarak hesaba katılır.
Hesaplamada sadece maaş değil; yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemeler de dikkate alınır. Buna "Giydirilmiş Ücret" denir. Ancak ödenecek tutar, devletin her yıl Ocak ve Temmuz ayında belirlediği Kıdem Tazminatı Tavanı'nı aşamaz.
İhbar Tazminatı Nedir?
İş sözleşmesini fesheden tarafın (işçi veya işveren), karşı tarafa önceden bildirimde bulunması gerekir. Buna "İhbar Süresi" denir. Eğer bu sürelere uyulmadan işçi "pat diye" çıkarılırsa veya işçi "ben gidiyorum" derse, karşı tarafa İhbar Tazminatı ödenir.
Yasal bildirim süreleri şöyledir:
- 6 aydan az çalışanlar 2 Hafta
- 6 ay - 1.5 yıl arası 4 Hafta
- 1.5 yıl - 3 yıl arası 6 Hafta
- 3 yıldan fazla 8 Hafta
İşe İade Davası
30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan işçiler, geçerli bir sebep gösterilmeden işten çıkarıldıklarında 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilirler.
Çerkezköy İş Mahkemeleri, feshin geçersizliğine karar verirse işçi ya işe başlatılır ya da en az 4, en çok 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı alır.
Zamanaşımı Süresine Dikkat!
Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu süre geçtikten sonra dava açılsa bile işveren "zamanaşımı" itirazında bulunarak ödeme yapmaktan kurtulabilir. Hakkınızı zamanında arayın.
Av. Fatih Özden
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mezunu | Uzman Arabulucu
Çerkezköy Adliyesi karşısında hukuk bürosu faaliyetlerini yürüten Av. Fatih Özden, aile hukuku, iş hukuku, ceza hukuku ve arabuluculuk alanlarında uzmanlaşmıştır. Çerkezköy, Kapaklı ve Saray bölgelerinde avukatlık ve uzman arabuluculuk hizmeti vermektedir.