Türk hukukunda "külli halefiyet" ilkesi geçerlidir. Yani mirasçılar, mirasbırakanın sadece mallarını (ev, araba, para) değil, borçlarını da otomatik olarak devralırlar.
Mirasın reddi için 3 aylık hak düşürücü süre vardır. Başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır. Borca batık tereke durumunda miras reddedilebilir. Red halinde pay alt soy mirasçılarına geçer.
Eğer vefat eden kişinin borçları, malvarlığından fazlaysa (tereke borca batıksa), mirasçıların kendi kişisel malvarlıkları tehlikeye girer. Bu durumdan kurtulmanın hukuki yolu Reddi Miras'tır.
1. Kayıtsız Şartsız Red (Gerçek Red)
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak mirası reddedebilirler. Bu süre çok kritiktir.
Başvuru Detayları:
- Süre: Ölüm tarihinden itibaren 3 ay. (Hak düşürücü süredir).
- Yetkili Mahkeme: Mirasbırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi. (Örn: Çerkezköy'de vefat eden biri için Çerkezköy Adliyesi).
- Şekil: Sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Beyan "kayıtsız ve şartsız" olmalıdır.
- Önemli: "Borçları reddediyorum ama evi istiyorum" denilemez. Ya hepsi kabul edilir ya hepsi reddedilir.
2. Hükmen Red (Borca Batıklık)
Bazen mirasçılar 3 aylık süreyi kaçırabilirler. Ancak; eğer mirasbırakan öldüğü tarihte ödemeden aciz halindeyse ve bu durum açıkça belliyse (örneğin hakkında çok sayıda kesinleşmiş icra takibi varsa), miras kanunen reddedilmiş sayılır.
Buna "Hükmen Red" denir. Hükmen redde 3 aylık süre şartı yoktur. Ancak bu durumun tespiti için Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açılması gerekir.
Mirasın Reddinin Sonuçları
Vatandaşların en çok sorduğu soru şudur: "Ben reddedersem borç çocuklarıma kalır mı?"
Hayır. En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Eğer sadece bir mirasçı reddederse, onun payı diğer mirasçılara geçer.
Önemli Uyarı: Terekeyi Sahiplenme
Mirasçı, 3 aylık süre dolmadan tereke mallarını kullanırsa, satarsa veya gizlerse (olağan yönetim
işleri dışında), mirası reddetme hakkını kaybeder.
Örneğin; ölen babanın arabasını kullanmaya devam etmek veya bankadaki parasını çekmek,
"zımni kabul" sayılabilir ve tüm borçlardan sorumlu olursunuz.
Av. Fatih Özden
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mezunu | Uzman Arabulucu
Çerkezköy Adliyesi karşısında hukuk bürosu faaliyetlerini yürüten Av. Fatih Özden, aile hukuku, iş hukuku, ceza hukuku ve arabuluculuk alanlarında uzmanlaşmıştır. Çerkezköy, Kapaklı ve Saray bölgelerinde avukatlık ve uzman arabuluculuk hizmeti vermektedir.